Dit voorjaar besloot minister Maria van der Hoeven van Economische Zaken de SDE-regeling (Stimulering Regeling Duurzame Energie) voor co-vergisting te handhaven op twaalf cent per kilowattuur. Volgens de minister en kennelijk ook een meerderheid in de Tweede Kamer is dit bedrag voldoende om goede initiatieven van de grond te krijgen.
We zijn een klein half jaartje verder en maken de voorlopige balans op. Conclusie: de minister heeft de plank volkomen misgeslagen. Ondernemers die met ambitie aan de slag wilden met de bouw van een co-vergister tellen hun knopen en maken pas op de plaats, zo blijkt uit een rondje langs de velden’.
De ondernemer: “vier jaar werk en investeren en terug bij af”
Joep den Brok uit Zeewolde is een man die houdt van helderheid en wat hem is overkomen is helder. “Ik was enthousiast toen ik hoorde van de mogelijkheden van biogas. Ik wist gewoon: dit is de oplossing voor de problemen die er aan zitten te komen met mest en ik dien als leverancier van energie ook nog een hoger doel, geweldig! Nu ben ik vier jaar verder, de kosten lopen in de tienduizenden euro’s, ik heb de vergunning om te bouwen binnen, maar het hele feest gaat niet door. Ik ben terug bij af. Ik voel me, laat ik het netjes zeggen, behoorlijk beetgenomen.”
Joep den Brok (29 jaar) melkt met zijn familie 120 koeien (ruim een miljoen liter melk per jaar) op 53 hectare. De laatste vier jaar lag de focus op het ontwikkelen van mestvergisting. Investeringen in het melkveebedrijf zelf bleven achterwege. Den Brok: “het melkveebedrijf is niet gegroeid, de aandacht ging naar de nieuwe plannen, een vergister met een capaciteit van 700 kilowatt, geraamde kosten 2,1 miljoen euro. Juist omdat de nieuwe plannen zo veel perspectief leken te bieden”.
Er ging hier en daar wat mis, zo blijkt uit de reconstructie van de afgelopen jaren. “Nadat we hadden vastgesteld welke techniek we wilden en hoe groot de ver- gister zou moeten worden, hebben we op advies van de gemeente gewacht op een bestemmingsplanwijziging die er aan zat te komen. Dat leverde het eerste tijdverlies op en vervolgens werden we geconfronteerd met het plotseling stilleggen van de MEP-regeling.”
Door miscommunicatie tussen gemeente en de consultant in dienst van Den Brok kwam er nog meer vertraging bij en miste Den Brok ook de MEP-overgangsregeling. De vergunning om te bouwen was binnen op 13 april, ruim drie maanden te laat. Den Brok: “de bouwkosten stijgen intussen door. Het leek er even op, dat de SDE-regeling naar vijftien cent zou gaan en dat je toch door kunt gaan. Niet dus. En dat ondanks de goede argumenten die zijn ingebracht door de BBO en de LTO. Dit is een geweldige slag voor alle ondernemers die hun nek hebben uitgestoken. Eerlijk gezegd snap ik het nog niet. Het moet iedereen en zeker de minister duidelijk zijn, dat investeren op basis van twaalf cent echt niet kan”.
Hoe nu verder is de vraag. Den Brok: “we hebben op advies van de BBO de beschikking teruggeven, omdat we in een eventueel later stadium opnieuw mee willen kunnen doen. Het kan niet anders of de Tweede Kamer komt terug op dit besluit. Als het dan vijftien cent wordt zonder een plafond, dan zit er muziek in. Dan zijn het werk en de investeringen misschien niet voor niets geweest. Dan gaan we weer serieus kijken of we mee kunnen doen”.
De Bank: “Nederland mist de boot”
Hans van den Boom van Rabobank Nederland ziet het allemaal met lede ogen aan. Als sectormanager veehouderij (met specialisatie co-vergisting en mestverwerking) onderhoudt hij het contact met ondernemers die tot voor kort van plan waren te investeren. “De ondernemers hebben allemaal hun conclusies getrokken. Met deze regeling is het onverantwoord om te investeren. Misschien zal er ergens in Nederland iemand zijn die wel doorgaat, omdat er wellicht unieke omstandigheden zijn. Maar ik moet de eerste ondernemer nog tegenkomen.”
“De rekensom is eenvoudig”, aldus Van den Boom. “De kostprijs ligt nu zo rond de vijftien tot zeventien cent. Investeren heeft dus geen zin, iedere euro die je er in steekt, is weggegooid geld.” Overigens vindt Van den Boom dat ook vijftien cent niet zaligmakend zou zijn. “Als de kostprijs hoger wordt, bijvoorbeeld omdat de aankoop van co-producten duurder wordt, dan is dit niet voldoende. Hoewel er nu voor de bestaande (MEP) vergisters geen directe koppeling is tussen de grijze stroomprijs en de prijs voor co-producten, zorgt de recente forse stijging van de grijze stroom er wel voor dat, afhankelijk van het menu, de marge weer enigszins is rechtgetrokken. Er moet dus een regeling komen zonder plafond.”
Een beetje jaloers kijkt hij naar buurland Duitsland. Den Boom: “het is geen toeval dat in Duitsland al meer dan drieduizend co-vergisters staan. De regeling daar is hoger en duurt langer. En ook in België doen ze het beter dan bij ons. Naast een hogere subsidie wordt in België ook de benutting van warmte gehonoreerd. Nederland mist op dit moment de boot. Wanneer de overheid volgend jaar ook tot dit inzicht komt, heeft de sector wel weer bijna twee jaar verloren”.
De bouwer: “we gooien de baby met het badwater weg”
De afgelopen jaren bouwde Oosterhof Holman Milieutechniek, gevestigd in Grijpskerk, zo’n 25 co-vergistinginstallaties voor derden, met name in Noord-Nederland. “Maar de ontwikkeling in eigen land staat nu helemaal stil”, aldus adjunct-directeur Rinus Rinia. “De jonge biogasmarkt kan dit helemaal niet hebben. We gooien in Nederland op deze manier de baby met het badwater weg. Dat is eerder gebeurd. De windmolenindustrie, waarmee we in ons land voorop liepen, is helemaal verschoven naar Denemarken.”
Rinia gaat er vanuit dat de Tweede Kamer volgend jaar betere beslissingen zal nemen. “Dat zal ook wel moeten, aangezien we zonder een goede visie van de overheid onze duurzame doelstelling niet halen. Alle duurzame energie opwekken met wind is niet mogelijk. In dit verband: wist u dat van elke euro subsidie er 70 cent direct terugkomt in de economie? Dat willen we nog wel eens vergeten.”
Stil zitten doen Rinia en zijn team intussen niet. “Zo’n beetje tegelijk met het stil- vallen van de bedrijvigheid in Nederland kwam België met een goede stimuleringsregeling. We zijn daar heel actief en ik verwacht dat de Belgen de achterstand die ze nu nog hebben op Nederland binnen twee jaar zullen hebben ingelopen.
Wat er moet gebeuren? Wij zouden er baat bij hebben als de overheid een langdurige regeling met betere randvoorwaarden maakt, die beter aansluit bij onze buurlanden. We zijn tenslotte één Europa.”
De voorzitter: “politiek moet ingrijpen”
Aike Maarsingh, voorzitter BBO: “2008 is een verloren jaar voor de sector en als wij - de politiek en de sector zelf - niet oppassen dan komt het ook in de komende jaren niet goed. De aanname van de minister is een foute, dat is inmiddels proefondervindelijk bewezen. Ik vind dat de politiek nu zo snel mogelijk haar verantwoordelijkheid moet nemen. Waarom nog een jaar of langer wachten en pas dan evalueren? Op dit moment al staat als een paal boven water dat van de meer dan dertig initiatieven er hooguit een paar van de grond zullen komen, misschien zelfs wel helemaal geen. We gooien op deze manier meer dan dertig megawatt aan energieopbrengst weg. Dit is toch niet uit te leggen?”.
De adviseur: “maak geen gebruik van de beschikking die u nu heeft”
Eltjo van Marum, secretaris BBO: “het is een treurige zaak. In de verwachting dat het goed zou komen met de SDE-regeling zijn veel ondernemers plannen gaan ontwikkelen. Veel van onze leden hebben de vergunningen en ook de subsidie- beschikking van Senter Novem zelfs al binnen. Maar wat hebben ze er aan? Mijn advies is om de subsidieaanvragen die nog onderweg zijn, stop te zetten. Dat moeten de ondernemers schriftelijk doen. En ondernemers die de beschikking al binnen hebben, moeten een brief schrijven dat onder de huidige omstandigheden geen gebruik zal worden gemaakt van de beschikking. Hiermee hou je de weg open om op een later moment — als de Tweede Kamer een betere regeling invoert — opnieuw een beschikking aan te vragen”.
Bron: Biogas Magazine - Nr. 3 (september 2008)
| Donderdag 19 augustus `10 | |
Mijlpaal in de gasvoorziening: groen gas in hogedruknet Gasunie |
Donderdag 05 augustus `10 |
| Donderdag 22 juli `10 | |
| Donderdag 22 juli `10 | |
| Maandag 12 juli `10 |



