Oosterhof Holman Milieutechniek

Nieuw stimuleringsbeleid voor investeringen in energie en klimaat is weinig effectief om de huidige recessie als gevolg van de kredietcrisis het hoofd te bieden, volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB). De meeste maatregelen hebben namelijk pas over enkele jaren effect. Als het kabinet stimuleringsmaatregelen zou willen treffen, zou het naar voren halen van investeringen in energiebesparing in woningen en kantoren wel soelaas kunnen bieden. Dit leidt tot een investeringsimpuls, waarmee bovendien de kabinetsdoelen op het gebied van energiebesparing en klimaat dichter bij komen.

Dat stellen het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) in een uitgebracht rapport 'Effecten van de kredietcrisis op klimaat- en energiebeleid'. Het PBL en het CPB deden hun analyse op verzoek van het ministerie van VROM. Maar eigenlijk zat de Tweede Kamer erachter, uit bezorgheid dat de kredietcrisis leidt tot minder klimaatinvesteringen door het kabinet en naar aanleiding van Cramers (minister VROM) toezegging tijdens het kameroverleg over het beleidsprogramma 'Schoon en Zuinig' van begin november 2008.

Kyoto-doelstelling eenvoudiger door kredietcrisis

Uit het onderzoek komt naar voren dat het voor Nederland gemakkelijker wordt om aan de Kyoto-doelstelling voor de uitstoot van broeikasgassen te voldoen door de kredietcrisis. Dit komt door de afnemende economische activiteit, vooral in de sectoren handel, diensten en transport, aldus de onderzoekers.

Gevolgen voor 'Schoon en Zuinig' 2020 niet eenduidig

Het is onzeker of het kabinet de 'Schoon en Zuinig'-doelstellingen door de recessie gemakkelijker of moeilijker zal halen. Deze onzekerheid komt doordat er tegengestelde effecten zijn. Enerzijds leidt de afname van economische activiteit als gevolg van de kredietcrisis tot een lagere uitstoot van broeikasgassen in 2020. Anderzijds zal het kabinet zijn doelstellingen voor broeikasgasemissies in 2020 en energiebesparing (gemiddeld 2% per jaar tot 2020) vermoedelijk moeilijker kunnen halen omdat investeringen teruglopen. Bovendien zullen energiebesparing en het gebruik van hernieuwbare energie minder aantrekkelijk worden door lagere energieprijzen. Ook bij hernieuwbare energie zijn er tegengestelde effecten.

Meeste stimuleringsmaatregelen niet snel genoeg effect

Stimuleringsmaatregelen om de terugval van werkgelegenheid en economische groei tegen te gaan, moeten aan drie voorwaarden voldoen: ze moeten op tijd effect hebben, tijdelijk zijn en doelgericht zijn. Veel stimuleringsmaatregelen voor investeringen in energie en klimaat hebben pas over enkele jaren effect en helpen dus niet om de huidige recessie te verminderen. Dit geldt mogelijk niet voor de bouwsector. In geval van overcapaciteit kunnen versnelde investeringen in energiebesparing in woningen en kantoren kansen bieden voor een impuls aan de werkgelegenheid en de kabinetsdoelen op het gebied van energiebesparing en klimaat.

Langetermijnklimaatbeleid blijft noodzakelijk

Naar aanleiding van de kredietcrisis spreekt men wereldwijd over een 'Green New Deal'. Daarbij wordt de economische recessie als argument gebruikt voor een investeringsimpuls in duurzame technologie. Uit de analyse blijkt echter dat het veelal niet zinvol is de economie op deze manier te stimuleren (met uitzondering van de bouw). Omdat de effecten van de kredietcrisis op de 'Schoon en Zuinig'-doelstellingen voor 2020 onzeker zijn, is het ook onduidelijk of de gevolgen van de kredietcrisis aanleiding zijn om het klimaat- en energiebeleid voor de langere termijn aan te passen. Om de ambitieuze langetermijndoelen van het kabinet te kunnen realiseren, blijft het nodig de emissies verder omlaag te brengen. Klimaat- en energiebeleid voor de lange termijn is daarom noodzakelijk.

Milieuminister Jacqueline Cramer heeft een garantiefonds voor energiebesparing voor woningen (voor een bedrag tot € 100 miljoen) in het vooruitzicht gesteld. Over de voorwaarden en andere details zal over enkele weken meer bekend worden, zei een woordvoerster van VROM.

Bron: SenterNovem - 23 jan. 2009